Cross-border transfer danych – jak legalnie przesyłać dane w 2026 roku?

Internet nie ma granic, ale prawo je ma. Kiedy Twój e-mail z ofertą leci z serwera w Warszawie na serwer w Nowym Jorku, przekracza prawną “żelazną kurtynę”. W świetle RODO, dane osobowe obywateli UE są pod specjalną ochroną i nie mogą swobodnie wypływać do krajów, które tej ochrony nie gwarantują.

W 2026 roku mapa świata dzieli się na trzy strefy: “Białą” (bezpieczną), “Szarą” (wymagającą umów) i “Czarną” (zakazaną). Jeśli prowadzisz biznes online, musisz znać tę geografię.

Strefa Bezpieczna: Decyzje o adekwatności

Komisja Europejska prowadzi listę krajów, które uznaje za “bezpieczne przystanie”. Możesz przesyłać tam dane tak swobodnie, jak do Niemiec czy Francji.

Kto jest na liście w 2026?

• Wielka Brytania (mimo Brexitu, status utrzymany).
• Japonia, Kanada, Korea Południowa.
• USA (ale z gwiazdką): Tylko do firm certyfikowanych w ramach Data Privacy Framework (następcy Privacy Shield). Jeśli wysyłasz dane do amerykańskiej firmy, która nie jest na liście DPF, łamiesz prawo.

Strefa Szara: SCC i TIA

Jeśli chcesz wysłać dane do kraju spoza “białej listy” (np. do Indii, gdzie masz dział IT, albo do Brazylii), musisz wykonać papierkową robotę.

1. Standard Contractual Clauses (SCC)

To “bezpiecznik” prawny. Musisz podpisać z kontrahentem umowę według wzoru UE, w której zobowiązuje się on chronić dane tak jak w Europie.

2. Transfer Impact Assessment (TIA)

To nowość, która w 2026 jest już standardem. Zanim wyślesz dane, musisz ocenić ryzyko: “Czy rząd w tym kraju może zmusić mojego kontrahenta do wydania danych?”. Jeśli odpowiedź brzmi “tak” (a w wielu krajach tak jest), transfer jest ryzykowny.

Strefa Ryzykowna: Chiny i Rosja

Przesyłanie danych do Chin w 2026 roku to droga przez mękę. Chińskie prawo o bezpieczeństwie danych nakłada tak restrykcyjne wymogi, że w praktyce wiele europejskich firm decyduje się na izolację (osobne systemy dla Chin i reszty świata). Transfer do Rosji jest w praktyce zablokowany sankcjami i brakiem jakiejkolwiek adekwatności.

Jak to wygląda w praktyce? (Case Study)

Jesteś polskim start-upem. Używasz:

• Slacka (serwery w USA) – Legalne, bo Slack (Salesforce) jest w Data Privacy Framework.
• AliCloud (serwery w Chinach) – Bardzo ryzykowne. Wymaga TIA i SCC, a i tak organ nadzorczy może to zakwestionować.
• Lokalnego hostingu w Warszawie – Najbezpieczniejsza i najtańsza prawnie opcja.

---

Podsumowanie

W 2026 roku “data sovereignty” (suwerenność danych) to kluczowe hasło. Najprostszą strategią jest trzymanie danych w Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG). Jeśli musisz wysłać je dalej, upewnij się, że masz solidne “paszporty” dla tych danych (SCC, DPF).

---

FAQ – Pytania o transfer danych